Welke handelingen vallen eronder?
Artikel 20, § 2, van het koninklijk besluit nr. 1 viseert alle werk in onroerende staat in de zin van artikel 19, § 2, van het Btw-Wetboek. Het viseert ook, voor zover het geen werk in onroerende staat is, elke handeling die zowel de levering als de aanhechting aan een gebouw tot voorwerp heeft:
- van een installatie voor centrale verwarming of airconditioning, met inbegrip van branders, reservoirs en regeltoestellen;
- van een sanitaire installatie en vaste toestellen aangesloten op een waterleiding of een riool;
- van een elektrische installatie, met uitzondering van verlichtingstoestellen en lampen;
- van een belinstallatie, brandalarm, alarm tegen diefstal of huistelefoon;
- van opbergkasten, gootstenen, zuigkappen en ventilators waarmee een keuken of badkamer is uitgerust, en van luiken, rolluiken en rolgordijnen aan de buitenkant.
Daarbij komen de levering en plaatsing van wandbekleding of vloerbedekking, het aanhechten, herstellen, onderhouden en reinigen van die goederen, en de terbeschikkingstelling van personeel om die werken uit te voeren.
Btw verlegd: de klant betaalt de btw
Wanneer een in België gevestigde aannemer een van die handelingen verricht voor een klant die btw-plichtig is en periodieke aangiften moet indienen, voldoet die klant, de medecontractant, de btw. Hij neemt ze op in zijn aangifte over de periode waarin de belasting opeisbaar is geworden.
Een klant die voor btw-doeleinden geïdentificeerd is maar geen periodieke aangiften indient (bijvoorbeeld een kleine onderneming onder de vrijstellingsregeling), moet de aannemer daarvan op de hoogte brengen wanneer hij hem zijn btw-nummer meedeelt. De verlegging geldt dan niet: de aannemer rekent gewoon btw aan. Dat geldt ook voor een particulier. Voor hem blijft een factuur verplicht: artikel 1 van het KB nr. 1 rekent deze werken tot de handelingen waarvoor ook een natuurlijke persoon die voor privédoeleinden handelt, een factuur krijgt.
Wat er op de factuur moet staan
De factuur met verlegging van heffing vermeldt geen tarief en geen btw-bedrag. Ze draagt de vermelding « Btw verlegd » (KB nr. 1, artikel 5, § 1, 9° bis). En tenzij de klant gemeld heeft dat hij geen periodieke aangiften indient, legt artikel 20, § 3, deze lange vermelding op:
« Verlegging van heffing. Bij gebrek aan schriftelijke betwisting binnen een termijn van één maand na de ontvangst van de factuur, wordt de afnemer geacht te erkennen dat hij een belastingplichtige is gehouden tot de indiening van periodieke aangiften. Als die voorwaarde niet vervuld is, is de afnemer ten aanzien van die voorwaarde aansprakelijk voor de betaling van de verschuldigde belasting, interesten en geldboeten. »
Die vermelding heeft een concreet gevolg: behoudens samenspanning ontslaat het ontbreken van betwisting door de klant de aannemer van zijn aansprakelijkheid voor de hoedanigheid van de klant. Voor de andere vermeldingen, zie de verplichte vermeldingen op een Belgische factuur.
Btw verlegd in een Peppol-factuur
Sinds 2026 is de factuur aan een Belgische btw-plichtige klant een gestructureerde elektronische factuur. De FAQ van de FOD Financiën verduidelijkt dat uitgebreide btw-clausules, zoals de lange vermelding bij verlegging van heffing, als notitie worden opgenomen: op factuurniveau of bij de vrijstellingsreden van de lijn.
Wat als de lange vermelding ontbreekt? De klant moet de factuur niet weigeren, zolang « btw verlegd » of een gelijkaardige korte vermelding erop staat: hij kan op die basis de btw verleggen. Maar voor de aannemer heeft de clausule die de aansprakelijkheid overdraagt dan geen enkel effect. Stel de lange vermelding dus één keer in uw software in. Voor het formaat, zie Peppol BIS 3.0, UBL en EN 16931.
De inhouding op factuur: 35 % en 15 %
De bouwsector kent ook een mechanisme van inhouding op factuur (artikel 30bis van de RSZ-wet en een fiscaal luik in het Wetboek van de inkomstenbelastingen). Opdrachtgevers, aannemers en onderaannemers moeten nagaan of hun medecontractant sociale of fiscale schulden heeft, bij het aangaan van het contract en vóór elke betaling, op checkinhoudingsplicht.be of via de webservice Billretainment.
| Luik | Inhouding | Basis |
|---|---|---|
| Fiscaal (fiscale schulden) | 15 % | Factuurbedrag exclusief btw |
| Sociaal (RSZ-schulden) | 35 % | Factuurbedrag exclusief btw |
| Sociaal (RSVZ-schulden, zelfstandigen) | 15 % | Factuurbedrag exclusief btw |
| Algemene bovengrens | 50 % | Som van de luiken |
De ingehouden bedragen worden aan de RSZ en de FOD Financiën gestort, met de gestructureerde mededeling die bij de raadpleging wordt aangemaakt. Wie niet inhoudt, riskeert een administratieve boete en hoofdelijke aansprakelijkheid voor de fiscale en sociale schulden van de medecontractant. Voor de aannemer zelf: blijf in orde, want een inhouding snijdt rechtstreeks in uw cashflow, en uw herinneringen veranderen daar niets aan.
Geen vrijstellingsregeling voor werken in onroerende staat
De vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen sluit ondernemingen uit die op niet-incidentele wijze werk in onroerende staat verrichten, en de ermee gelijkgestelde handelingen. Een bouwondernemer, ook een starter, valt dus in principe onder de normale regeling: hij rekent btw aan, of past de verlegging van heffing toe, en dient periodieke aangiften in. De andere regels van de verplichte e-facturatie sinds 2026 gelden voor hem zoals voor elke onderneming.
Veelgestelde vragen
Wanneer geldt de verlegging van heffing in de bouw?
Voor werk in onroerende staat, of een gelijkgestelde handeling (verwarming, sanitair, elektriciteit, bekledingen…), verricht door een in België gevestigde aannemer voor een btw-plichtige klant die periodieke btw-aangiften indient.
Volstaat de vermelding « Btw verlegd »?
De factuur blijft aanvaardbaar voor de klant, maar zonder de lange vermelding van artikel 20, § 3, geniet de aannemer niet van de overdracht van aansprakelijkheid naar de klant.
Moet ik de btw verleggen voor een particulier?
Nee. De particulier betaalt de btw aan de aannemer, die ze aanrekent. Voor werken in onroerende staat blijft een factuur verplicht, ook aan een particulier.
Hoeveel moet ik inhouden als mijn onderaannemer schulden heeft?
15 % van het bedrag excl. btw voor fiscale schulden, 35 % voor RSZ-schulden (15 % voor RSVZ-schulden), met een algemene bovengrens van 50 %. Controleer op checkinhoudingsplicht.be vóór elke betaling.
Bronnen
- Justel — Koninklijk besluit nr. 1 van 29 december 1992 (art. 1, art. 5, § 1, 9° bis, en art. 20) (ejustice.just.fgov.be)
- FOD Financiën (einvoice.belgium.be) — FAQ: specifieke vragen (uitgebreide btw-clausules, vermelding bij verlegging) (einvoice.belgium.be)
- FOD Financiën (Fisconet) — Brochure over de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Editie 2026 (minfin.fgov.be)
- Sociale zekerheid (RSZ) — Artikel 30bis: inhouding op factuur, begrippen, controle en betaling (socialsecurity.be)
Dit artikel vat de officiële teksten samen om u te helpen zich te organiseren. Het vervangt geen persoonlijk advies van uw boekhouder.