Voor de herinnering: is de vervaldag echt verstreken?
Tussen ondernemingen legt de wet van 2 augustus 2002 de regel vast: staat er geen betalingsdatum in het contract, dan is de factuur betaalbaar binnen 30 kalenderdagen na ontvangst door de klant. Een contractuele termijn mag niet langer zijn dan 60 kalenderdagen; een langere clausule wordt voor niet geschreven gehouden, behalve in sectoren die de Koning daarvoor aanwijst. Voorziet het contract een aanvaardings- of controleprocedure, dan valt die binnen de betalingstermijn.
Ga ook na of de factuur volledig is en goed is aangekomen. Sinds 2026 vertrekt een factuur tussen Belgische ondernemingen via Peppol: een weigering of afwijzing die het netwerk meldt, betekent dat de factuur nooit aanvaard is. Een onvolledige factuur geeft de klant een excuus om te wachten: zie de verplichte vermeldingen.
Stap 1: de herinnering, verschillend naargelang van de klant
Professionele klant. Vanaf de dag na de vervaldag brengt het onbetaalde bedrag van rechtswege en zonder ingebrekestelling interest op, tenzij de schuldenaar bewijst dat hij niet verantwoordelijk is voor de vertraging. Daarbij komt een forfaitaire vergoeding van 40 euro voor invorderingskosten, en een redelijke schadeloosstelling voor de andere kosten. De wettelijke interestvoet voor het tweede semester van 2026 bedraagt 10,5 % per jaar. Een vriendelijke eerste herinnering en daarna een telefoontje volstaan vaak; uitrekenen wat de vertraging kost, helpt om de factuur bovenaan de stapel te krijgen. Alles over de berekening leest u in ons artikel over verwijlinterest en de vergoeding van 40 euro.
Consument. Boek XIX van het Wetboek van economisch recht legt een strikte procedure op:
- de eerste herinnering is gratis; ze wordt op een duurzame drager verstuurd (een e-mail volstaat);
- ze vermeldt minstens het verschuldigde saldo en de vergoeding die bij niet-betaling zal worden gevraagd, uw naam en ondernemingsnummer, de omschrijving van het product of de dienst en de vervaldatum, en de betalingstermijn;
- die termijn bedraagt minstens 14 kalenderdagen, te rekenen vanaf de dag na de verzending als ze elektronisch is, of vanaf de derde werkdag na de verzending als ze per post gaat;
- tijdens die termijn mogen geen kosten, interesten of vergoedingen worden gevraagd.
Stap 2: de ingebrekestelling
Blijft de herinnering zonder gevolg, stuur dan een ingebrekestelling: een geschrift dat formeel de betaling eist, de schuld becijfert (hoofdsom, interest, vergoeding), een laatste termijn stelt en de volgende stap aankondigt. Tussen ondernemingen is ze niet nodig om de interest te laten lopen, maar ze bewijst dat u de klant een laatste kans gaf en bereidt de procedure voor. Voor een betalingsbevel is een voorafgaande aanmaning trouwens verplicht (zie verder).
Tegenover een consument behandelt de wet de eerste herinnering zelf als ingebrekestelling. Na de termijn van 14 dagen mag u alleen nog interest vragen tot het tarief van de wet van 2002 en, als het contract dat uitdrukkelijk voorziet, een begrensde vergoeding volgens het bedrag.
U kunt die stappen zelf beheren of automatiseren: Le Frac verstuurt de herinneringen in naam van uw onderneming, in het Nederlands of het Frans, en stopt ze zodra de factuur betaald is. Geeft u het dossier aan een derde, weet dan dat een onderneming die voor rekening van anderen minnelijk invordert, ingeschreven moet zijn bij de FOD Economie; advocaten en gerechtsdeurwaarders zijn daarvan vrijgesteld.
Stap 3 (tussen ondernemingen): de invordering van onbetwiste geldschulden
Sinds de wet van 19 oktober 2015 regelt het Gerechtelijk Wetboek (artikelen 1394/20 en volgende) de invordering van onbetwiste geldschulden, zonder vonnis. Ze is voorbehouden aan schulden tussen ondernemingen die in de Kruispuntbank van Ondernemingen (of een gelijkwaardig register in de Unie) zijn ingeschreven en die uit hun activiteit voortkomen. Ze is uitgesloten voor overheden, consumenten en schuldenaars in faillissement, gerechtelijke reorganisatie of collectieve schuldenregeling.
- Op verzoek van uw advocaat betekent een gerechtsdeurwaarder de schuldenaar een aanmaning om binnen de maand te betalen, met de stukken en een antwoordformulier.
- De schuldenaar kan betalen, betalingsfaciliteiten vragen of de schuld betwisten. Betwist hij, dan stopt de procedure en moet u naar de rechter.
- Ten vroegste acht dagen na het verstrijken van de termijn van een maand stelt de gerechtsdeurwaarder, bij gebrek aan reactie, een proces-verbaal van niet-betwisting op.
- Een magistraat van het beheers- en toezichtscomité bij het centraal bestand van berichten van beslag verklaart het uitvoerbaar: u hebt een titel om beslag te leggen.
De schuld kan worden ingevorderd ongeacht het bedrag, vermeerderd met de wettelijke verhogingen en de kosten, maar interesten en schadebedingen zijn beperkt tot 10 % van de hoofdsom. De schuldenaar kan de uitvoering nog schorsen met een vordering in rechte, ingesteld binnen de maand na de betekening van het proces-verbaal.
Stap 4: de summiere rechtspleging om betaling te bevelen
De summiere rechtspleging om betaling te bevelen (Gerechtelijk Wetboek, artikelen 1338 en volgende) is een schriftelijke procedure, zonder zitting. Ze geldt voor een vaststaande geldschuld, gestaafd door een geschrift dat van de schuldenaar uitgaat (ondertekende bestelbon, aanvaarde offerte, bevestigingsmail…), dat niet noodzakelijk een schuldbekentenis moet zijn.
| Vrederechter | Ondernemingsrechtbank | |
|---|---|---|
| Bedrag | Tot 1.860 euro | Ongeacht het bedrag, voor geschillen tussen ondernemingen (artikel 573 van het Gerechtelijk Wetboek) |
| Vóór het verzoekschrift | Aanmaning per gerechtsdeurwaarder of per aangetekende brief met ontvangstbewijs, met een termijn van 15 dagen om te betalen | Idem |
| Verzoekschrift | Binnen 15 dagen na die termijn, ondertekend door een advocaat | Idem |
| Beslissing | Binnen 15 dagen na de neerlegging, bij beschikking | Idem |
Willigt de rechter het verzoek in, dan heeft zijn beschikking de gevolgen van een verstekvonnis: de schuldenaar kan nog verzet aantekenen of hoger beroep instellen binnen de termijnen die bij de betekening worden vermeld.
De verjaring: hoeveel tijd hebt u?
In principe verjaren alle persoonlijke rechtsvorderingen na tien jaar (artikel 2262bis van het oud Burgerlijk Wetboek). Maar verschillende kortere termijnen raken rechtstreeks aan facturen:
- één jaar voor de vordering van kooplieden wegens koopwaren verkocht aan personen die geen koopman zijn (artikel 2272);
- twee jaar voor de vordering van zorgverstrekkers tegenover de patiënt, vanaf het einde van de maand van de verstrekking (artikel 2277bis);
- vijf jaar voor alles wat jaarlijks of op kortere termijnen betaalbaar is, en voor water, gas, elektriciteit en elektronische communicatie (artikel 2277); vijf jaar ook voor de erelonen van advocaten na het einde van hun opdracht (artikel 2276bis).
Voor de verjaring van één jaar maakt het niet uit dat de leveringen doorlopen: ze houdt pas op te lopen bij een afgesloten rekening, een schuldbekentenis of een dagvaarding voor het gerecht (artikel 2274). Een oude vordering is hoe dan ook moeilijker te innen: handel binnen enkele weken, niet binnen enkele jaren.
Veelgestelde vragen
Moet ik een ingebrekestelling sturen om interest te vragen aan een onderneming?
Nee. Volgens de wet van 2 augustus 2002 zijn de interest en de vergoeding van 40 euro van rechtswege en zonder ingebrekestelling verschuldigd vanaf de dag na de vervaldag. Een ingebrekestelling blijft nuttig vóór een procedure.
Mag ik herinneringskosten aanrekenen aan een particulier?
Niet voor de eerste herinnering, die gratis is. Na een termijn van minstens 14 dagen mogen alleen begrensde interesten en een begrensde forfaitaire vergoeding, als het contract die uitdrukkelijk voorziet, worden gevraagd.
Werkt de procedure voor onbetwiste schulden tegen een consument?
Nee. Ze is voorbehouden aan schulden tussen ondernemingen die in de KBO zijn ingeschreven en die uit hun activiteit voortkomen. Tegen een consument moet u via de rechter gaan, bijvoorbeeld met een betalingsbevel.
Hoe lang heb ik om een onbetaalde factuur te vorderen?
Tien jaar als algemene regel, maar slechts één jaar voor een koopman die koopwaren aan een particulier verkocht, twee jaar voor een zorgverstrekker tegenover zijn patiënt, en vijf jaar voor periodiek betaalbare schulden.
Mijn klant betwist de factuur: wat nu?
De procedure via de gerechtsdeurwaarder voor onbetwiste schulden stopt zodra hij betwist. U moet dan de onenigheid uitklaren of de zaak ten gronde voor de rechtbank brengen.
Bronnen
- Justel — Wet van 2 augustus 2002 betreffende de bestrijding van de betalingsachterstand bij handelstransacties (art. 4 tot 7) (ejustice.just.fgov.be)
- Belgisch Staatsblad — Mededeling van de FOD Financiën van 8 september 2026 (interestvoet tweede semester 2026) (ejustice.just.fgov.be)
- Belgisch Staatsblad — Wet van 4 mei 2023 tot invoeging van boek XIX « Schulden van de consument » in het Wetboek van economisch recht (ejustice.just.fgov.be)
- FOD Economie — Onbetaalde facturen: gratis herinnering en beperkte vergoeding (news.economie.fgov.be)
- Justel — Gerechtelijk Wetboek, deel V (art. 1394/20 tot 1394/27: onbetwiste geldschulden) (ejustice.just.fgov.be)
- Justel — Gerechtelijk Wetboek, deel IV (art. 1338 tot 1344: summiere rechtspleging om betaling te bevelen) (ejustice.just.fgov.be)
- Justel — Oud Burgerlijk Wetboek, boek III, titels XIV tot XX (verjaring, art. 2262bis tot 2277bis) (ejustice.just.fgov.be)
Dit artikel vat de officiële teksten samen om u te helpen zich te organiseren. Het vervangt geen persoonlijk advies van uw boekhouder.