Wie is vrijgesteld door artikel 44?
Artikel 44, § 1, van het Btw-Wetboek stelt de medische verzorging vrij die in het kader van hun beroep of praktijk wordt verricht door:
- de beoefenaars van een van de beroepen bedoeld in de gecoördineerde wet van 10 mei 2015 betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen, en van de niet-conventionele praktijken bedoeld in de wet van 29 april 1999;
- de beoefenaars van andere beroepen of praktijken, als ze een certificering hebben van een erkende instelling die hen een vergelijkbaar kwalificatieniveau geeft; zij moeten de btw-administratie dan inlichten voordat ze de vrijstelling toepassen.
De vrijstelling geldt niet voor ingrepen en behandelingen zonder therapeutisch doel. Paragraaf 2 stelt daarnaast onder meer de ziekenhuisverpleging en medische verzorging door ziekenhuizen, klinieken en dispensaria vrij, het vervoer van zieken in daartoe uitgeruste voertuigen en bepaalde sociale prestaties. De FOD Financiën noemt als voorbeelden van handelingen vrijgesteld door artikel 44, §§ 1 en 2, die van geneesheren, rusthuizen en scholen.
Volledig vrijgestelde activiteit: geen Peppol-verplichting
Artikel 53, § 2bis, van het Btw-Wetboek, dat de gestructureerde elektronische factuur oplegt, viseert leveringen en diensten andere dan die vrijgesteld door artikel 44. De FOD Financiën leidt daar twee gevolgen uit af:
| Situatie | Gestructureerd verzenden | Gestructureerd kunnen ontvangen |
|---|---|---|
| De onderneming verricht alleen door artikel 44 vrijgestelde handelingen | Nee | Nee |
| Een door artikel 44 vrijgestelde handeling, in een onderneming met andere activiteiten | Nee, voor die factuur | Ja, de onderneming moet kunnen ontvangen |
| Een belaste handeling van dezelfde onderneming, aan een Belgische btw-plichtige klant | Ja | — |
Een arts, kinesitherapeut of verpleegkundige die alleen vrijgestelde zorg verstrekt, hoeft zich dus niet voor Peppol uit te rusten. Het mag wel vrijwillig: een leverancier kan dan gestructureerde facturen sturen als u akkoord gaat, en wie in het Peppol-adresboek staat, geldt als akkoord.
Gemengde activiteit: de verplichting komt terug
De uitzondering voor het ontvangen geldt alleen voor een onderneming die uitsluitend door artikel 44 vrijgestelde handelingen verricht. Zodra een deel van de activiteit belast is, verandert de situatie:
- de facturen voor de belaste handelingen aan Belgische btw-plichtige klanten moeten gestructureerd zijn en via Peppol vertrekken;
- de onderneming moet de gestructureerde facturen van haar Belgische leveranciers kunnen ontvangen, op straffe van een boete (1.500 euro, dan 3.000 euro, dan 5.000 euro);
- de facturen voor de vrijgestelde zorg blijven buiten de verplichting.
Typische gevallen: ingrepen zonder therapeutisch doel, die artikel 44 uitdrukkelijk van de vrijstelling uitsluit, of elke andere dienst of verkoop die niet onder dat artikel valt. Een vrij beroep waarvan de diensten niet onder artikel 44 vallen, is gewoon btw-plichtig zoals elke andere onderneming: het volgt de regels van de verplichte e-facturatie sinds 2026.
Wanneer u een vrijgestelde factuur uitreikt
Een factuur voor een vrijgestelde handeling vermeldt geen btw, maar wel de bepaling van het Btw-Wetboek of van de richtlijn op grond waarvan de handeling is vrijgesteld, of een andere vermelding dat de handeling vrijgesteld is (koninklijk besluit nr. 1, artikel 5, § 1, 10°). De andere gewone vermeldingen blijven verplicht: zie de verplichte vermeldingen op een Belgische factuur.
Factureert u een vrijgestelde handeling toch gestructureerd, uit eigen keuze of in een gemengde factuur, dan laat de FAQ van de FOD Financiën toe de Belgische vrijstelling in vrije tekst te vermelden wanneer de Europese lijst van vrijstellingscodes ze niet bevat.
Patiënten die niet betalen: twee jaar om te handelen
Facturen aan patiënten vallen niet onder Peppol: het zijn particulieren. Bij wanbetaling geldt boek XIX van het Wetboek van economisch recht: gratis eerste herinnering, een termijn van minstens 14 dagen, daarna begrensde interest en vergoeding. Zie mijn klant betaalt niet.
Let op de termijn: de vordering van zorgverstrekkers voor de geleverde geneeskundige verstrekkingen, diensten en goederen verjaart ten overstaan van de patiënt na twee jaar, te rekenen vanaf het einde van de maand waarin ze zijn verstrekt (artikel 2277bis van het oud Burgerlijk Wetboek). Een herinnering die twee jaar blijft liggen, is een verloren vordering.
Weet u niet of uw praktijk eronder valt? De test helpt u in enkele vragen om de balans op te maken.
Veelgestelde vragen
Moet een arts zijn facturen via Peppol versturen?
Niet voor zorg die door artikel 44 van het Btw-Wetboek is vrijgesteld. Verricht hij alleen vrijgestelde handelingen, dan hoeft hij ook geen gestructureerde facturen te kunnen ontvangen.
Valt een kinesitherapeut die ook materiaal verkoopt eronder?
Voor belaste verkopen aan Belgische btw-plichtige klanten wel. En zodra er een belaste activiteit is, moet de onderneming de gestructureerde facturen van haar leveranciers kunnen ontvangen.
Zijn esthetische ingrepen vrijgesteld?
Nee. Artikel 44 sluit ingrepen en behandelingen zonder therapeutisch doel uit van de vrijstelling: ze zijn btw-plichtig, en dus onderworpen aan de regels van de elektronische factuur als de klant een Belgische btw-plichtige is.
Moet ik als arts de Peppol-facturen van mijn leveranciers kunnen ontvangen?
Niet als u uitsluitend door artikel 44 vrijgestelde handelingen verricht. Hebt u daarnaast een belaste activiteit, dan moet u ze wel kunnen ontvangen, op straffe van de boete voor het ontbreken van technische middelen.
Hoe lang heb ik om erelonen van een patiënt te vorderen?
Twee jaar vanaf het einde van de maand van de verstrekking, volgens artikel 2277bis van het oud Burgerlijk Wetboek.
Bronnen
- FOD Financiën (Fisconet) — Btw-Wetboek, art. 44 en 44bis (andere vrijstellingen) (minfin.fgov.be)
- FOD Financiën (Fisconet) — Btw-Wetboek, art. 50 tot 55 (art. 53, § 2bis) (minfin.fgov.be)
- FOD Financiën (einvoice.belgium.be) — Voor wie wordt e-facturatie verplicht? (einvoice.belgium.be)
- FOD Financiën (einvoice.belgium.be) — FAQ: algemene vragen over de B2B-verplichting (einvoice.belgium.be)
- FOD Financiën (einvoice.belgium.be) — FAQ: specifieke vragen (vrijstellingscodes) (einvoice.belgium.be)
- FOD Financiën (Fisconet) — Brochure over de vrijstellingsregeling voor kleine ondernemingen. Editie 2026 (minfin.fgov.be)
- Justel — Koninklijk besluit nr. 1 van 29 december 1992 (art. 5, § 1, 10°) (ejustice.just.fgov.be)
- Justel — Oud Burgerlijk Wetboek, boek III (art. 2277bis: verjaring na twee jaar) (ejustice.just.fgov.be)
Dit artikel vat de officiële teksten samen om u te helpen zich te organiseren. Het vervangt geen persoonlijk advies van uw boekhouder.