Πότε εφαρμόζεται
Η οδηγία 2011/7/ΕΕ ενσωματώθηκε στην Ελλάδα με την παράγραφο Ζ του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (ΦΕΚ Α' 107/09-05-2013). Κατά την εγκύκλιο του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους της 17ης Μαΐου 2013, οι διατάξεις ισχύουν για τις συμβάσεις από τις 16 Μαρτίου 2013.
Αφορά τις εμπορικές συναλλαγές: συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων, ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών, για την παράδοση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έναντι αμοιβής. «Επιχείρηση» είναι και ο ελεύθερος επαγγελματίας που ασκεί ανεξάρτητη οικονομική ή επαγγελματική δραστηριότητα. Δεν αφορά τους καταναλωτές.
Τόκοι χωρίς όχληση
Ο πιστωτής δικαιούται τόκο υπερημερίας χωρίς να απαιτείται όχληση, εφόσον έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του και δεν έχει λάβει εγκαίρως το ποσό, εκτός αν ο οφειλέτης δεν ευθύνεται για την καθυστέρηση (οδηγία, άρθρο 3).
- Ο τόκος τρέχει από την επομένη της ημερομηνίας πληρωμής ή του τέλους της προθεσμίας της σύμβασης.
- Αν η σύμβαση δεν ορίζει προθεσμία: 30 ημερολογιακές ημέρες από την παραλαβή του τιμολογίου (ή των αγαθών / υπηρεσιών, αν η ημερομηνία παραλαβής του τιμολογίου δεν είναι βέβαιη).
- Συμβατική προθεσμία πάνω από 60 ημέρες μεταξύ επιχειρήσεων επιτρέπεται μόνο αν συμφωνήθηκε ρητά και δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική για τον πιστωτή.
Το επιτόκιο: ΕΚΤ + 8 μονάδες
Ο νόμιμος τόκος υπερημερίας είναι απλός τόκος, με επιτόκιο ίσο με το επιτόκιο αναφοράς (το επιτόκιο της ΕΚΤ για τις βασικές πράξεις αναχρηματοδότησης) συν οκτώ ποσοστιαίες μονάδες. Για το πρώτο εξάμηνο ισχύει το επιτόκιο της 1ης Ιανουαρίου, για το δεύτερο το επιτόκιο της 1ης Ιουλίου.
| Εξάμηνο | Επιτόκιο ΕΚΤ στην ημερομηνία αναφοράς | Τόκος υπερημερίας (+8) |
|---|---|---|
| Α' εξάμηνο 2026 | 2,15 % (1/1/2026) | 10,15 % |
| Β' εξάμηνο 2026 | 2,40 % (1/7/2026) | 10,40 % |
Δεν εντοπίσαμε επίσημη εξαμηνιαία ελληνική ανακοίνωση του επιτοκίου, όπως κάνουν άλλες χώρες: τα ποσοστά προκύπτουν από τα επιτόκια της ΕΚΤ και συμπίπτουν με τα επίσημα ποσοστά που δημοσίευσαν για τα ίδια εξάμηνα η Ιταλία και η Πορτογαλία. Το επιτόκιο της ΕΚΤ είναι 2,65 % από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026· αν δεν αλλάξει έως την 1η Ιανουαρίου 2027, ο τόκος του α' εξαμήνου 2027 θα είναι 10,65 %.
Ο υπολογισμός, ανά ημέρα
Το οφειλόμενο ποσό περιλαμβάνει τον ΦΠΑ και τους άλλους φόρους που αναγράφονται στο τιμολόγιο (οδηγία, άρθρο 2).
Τόκοι = οφειλόμενο ποσό × ετήσιο επιτόκιο × ημέρες καθυστέρησης ÷ 365
Παράδειγμα
Τιμολόγιο 2.500 € με ΦΠΑ, λήξη 31 Ιουλίου 2026, εξόφληση 29 Σεπτεμβρίου 2026: 60 ημέρες καθυστέρηση, όλες στο β' εξάμηνο του 2026, άρα 10,40 %.
- 2.500 × 10,40 % = 260,00 € για έναν ολόκληρο χρόνο καθυστέρησης·
- 260,00 × 60 ÷ 365 = 42,74 € τόκοι·
- συν 40 € κατ’ αποκοπήν αποζημίωση·
- σύνολο πέρα από το τιμολόγιο: 82,74 €.
Αν η καθυστέρηση εκτείνεται σε δύο εξάμηνα, υπολογίστε κάθε περίοδο με το επιτόκιο του αντίστοιχου εξαμήνου.
Η αποζημίωση των 40 €
Μόλις καταστεί απαιτητός ο τόκος υπερημερίας, ο πιστωτής δικαιούται από τον οφειλέτη τουλάχιστον 40 € ως κατ’ αποκοπήν αποζημίωση για τα έξοδα είσπραξης, χωρίς όχληση (οδηγία, άρθρο 6). Μπορεί επιπλέον να ζητήσει εύλογη αποζημίωση για έξοδα είσπραξης πάνω από τα 40 €, όπως αμοιβή δικηγόρου ή οργανισμού είσπραξης.
Οι όροι που δεν ισχύουν
- Όρος που αποκλείει τον τόκο υπερημερίας θεωρείται κατάφωρα καταχρηστικός (οδηγία, άρθρο 7).
- Όρος που αποκλείει την αποζημίωση των 40 € τεκμαίρεται κατάφωρα καταχρηστικός.
- Κατάφωρα καταχρηστικός όρος για την προθεσμία, το επιτόκιο ή την αποζημίωση είτε δεν έχει εκτελεστό χαρακτήρα είτε γεννά αξίωση αποζημίωσης.
Δεν χρειάζεται να αναγράφετε τους τόκους και τα 40 € στο τιμολόγιο για να τα δικαιούστε: προκύπτουν από τον νόμο. Η αναφορά τους στους γενικούς όρους και στις υπενθυμίσεις, όμως, βοηθά τον πελάτη να πάρει στα σοβαρά την ημερομηνία λήξης. Μια απλή διατύπωση: «Σε περίπτωση καθυστέρησης, οφείλεται χωρίς όχληση τόκος υπερημερίας με το επιτόκιο αναφοράς της ΕΚΤ προσαυξημένο κατά οκτώ μονάδες, καθώς και αποζημίωση 40 € για έξοδα είσπραξης (ν. 4152/2013)».
Αν ο πελάτης εξακολουθεί να μην πληρώνει, δείτε ο πελάτης δεν πληρώνει: η διαταγή πληρωμής.
Και το Le Frac;
Στη Γαλλία το Le Frac υπολογίζει ήδη τόκους και αποζημιώσεις στις υπενθυμίσεις. Η ελληνική έκδοση, με το επιτόκιο ΕΚΤ + 8 μονάδες και τα 40 €, ετοιμάζεται και δεν είναι ακόμη διαθέσιμη. Δείτε τα τρέχοντα πακέτα στη σελίδα με τις τιμές.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιο είναι το επιτόκιο υπερημερίας το β' εξάμηνο του 2026;
10,40 % ετησίως: επιτόκιο της ΕΚΤ για τις βασικές πράξεις αναχρηματοδότησης στις 1/7/2026 (2,40 %) συν οκτώ μονάδες.
Πρέπει να στείλω όχληση για να τρέξουν οι τόκοι;
Όχι. Μεταξύ επιχειρήσεων ο τόκος οφείλεται χωρίς όχληση από την επομένη της ημερομηνίας πληρωμής.
Ισχύουν τα 40 € και για καταναλωτές;
Όχι. Ο ν. 4152/2013 και η οδηγία 2011/7/ΕΕ αφορούν μόνο εμπορικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων ή με δημόσιες αρχές.
Ο τόκος υπολογίζεται στο ποσό με ή χωρίς ΦΠΑ;
Στο οφειλόμενο ποσό, που περιλαμβάνει τον ΦΠΑ και τους άλλους φόρους του τιμολογίου (άρθρο 2 της οδηγίας).
Πηγές
- EUR-Lex — Οδηγία 2011/7/ΕΕ για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές (eur-lex.europa.eu)
- EUR-Lex — Εθνικά μέτρα μεταφοράς της οδηγίας 2011/7/ΕΕ (ν. 4152/2013, ΦΕΚ Α' 107) (eur-lex.europa.eu)
- Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα — Βασικά επιτόκια της ΕΚΤ (ecb.europa.eu)
- Εγκύκλιος ΓΛΚ 2/49106/0026/17.5.2013 (αναδημοσίευση στο taxheaven.gr) (taxheaven.gr)
Το άρθρο συνοψίζει τα επίσημα κείμενα για να σας βοηθήσει να οργανωθείτε. Δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη συμβουλή του λογιστή σας.